В номинации «Беларусь глазами детей»
Аднойчы мне давялосяпабываць у невялічкайвёсцыЛутава. Уражваюцьгэтыямясціны не толькісваёйнавакольнайпрыгажосцю, а і шчырыміпрацавітымівяскоўцамі, якіяжывуць тут, клапоцяццаабдабрабыцесвайгороднагакуточка, старанназахоўваюць тое, штозасталосяім ад продкаў — сваю спадчыну — неўміручуюскарбніцунашайнацыянальнай культуры… Людзей, неабыякавых да гістарычнагамінулагасвайгороднага краю, якія не толькіберагуць тое, штоёсць, а і ўзбагачаюць фонды народнагамастацтва, шмат, але ёсцьсяродіхсвоеасаблівыядыяманты — адмысловыя, не падобныя на іншых. Як і народны калектыў “Лутава”, добра вядомы на Лоеўшчыне і далёка за яемежамі. Ад іхпесень, здаецца, спявае сама прырода. Кожнае слова надзеленанейкайнезвычайнайсілай. Ад таго і сэрцаб’еццаўсёгучней, і подыхнібызамірае.
Наватмоладзьможапазайздросціцьаптымізмугэтыхсталыхжанчын. Нягледзячы на шаноўныўзростдыслабаездароўе, удзельніцыкалектыву па-ранейшамузнаходзяць час і магчымасць для любімагазанятку. У невялікімпамяшканніЛутаўскайсельскайбібліятэкізбіраюцца разам і спяваюць. Божывуцьяныўсеадным — роднайпесняй.
Як у кожнагадрэўцаёсць свае карані, так і ў гэтагацудоўнагакалектывуёсць свая гісторыястварэння… Як вядома, ранейпеснігучалі і ў святы, і падчасштодзённайкарпатлівайпрацы. Не раз чулапрыгожыягаласыдаярак з Глушца і кіраўніксамадзейнагакалектыву з вёскі Старая Лутава Тамара СяргееўнаШапавал. Ужо тады ў яез’явіласяжаданнеаб’яднацьталентыглушэцкіх і лутаўскіхспявачак. 15 жніўня 1987 года нарадзіўсяаб’яднаныкалектыў — “Лутава”. Жанчынывыступалі не толькі на ферме, у полі, перадпрацаўнікамісвайгокалгаса, а і на сцэнахустаноў культуры, удзельнічалі ў шматлікіхмерапрыемствахраённага, абласнога і наватрэспубліканскагаўзроўню.
Гледзячы на спявачак, талентамякіх не перастаешзахапляццані на хвіліну, на іх добры настрой і запал, на вялікуюлюбоў да вуснайнароднайтворчасці, разумееш: звязваежанчынмногае, хацяянывельмірозныя, бо ў кожнайсваёжыццё, свой лёс, свая доля…
У рэпертуарыгэтагакалектывуналічваеццабольш за сто песень, якімі ў свой час цікавіліся “Песняры”. Яны прыязджалі ў вёску, кабдадацьсваймутворчаму запалу самабытнай культуры, паслухацьсапраўдныяабрадавыяпесні: калядныя, веснавыя, валачобныя, купальскія, русальныя і інш. Прагэтуюсустрэчужанчыныўзгадваюць з пачуццёмгонару. І маюць на тое ўсепадставы. Без іхудзелунекалі не абыходзіласяніадномерапрыемства, прысвечанае народным традыцыйнымсвятам. І сённясамадзейныяартыстыахвотнапрымаюцьзапрашэнніпаўдзельнічаць у канцэртах.
Найбольшчастыміслухачамітворчагакалектывуз’яўляюццааднавяскоўцы. У вёскахСяўкі і Лутаважанчыныправодзілівалачобныабрад, у Глушцы — Купалле. Не застаецца без увагі і свята вёскі, на якім ансамбль спяваепрыгожыяпрыпеўкі, песні, прывабліваеслухачоўцікавыміхарэаграфічныміэлементамі, інсцэніроўкамі.
У 1994 годзеўдзельніцы “Лутавы” прымаліўдзел у Першымміжраённымфестываліфальклору ў Беларусі, якіпраходзіў у Пінску, дзе на высокімвыканаўчымузроўнікалектыўпрадэманстраваўадзін з найлепшыхсваіхтанцаў — “Базар”. У 1998 годзепрадстаўлялірэгіянальныфальклорЛоеўшчыны на рэспубліканскімфестывалі ў Гомелі, дзесталілаўрэатамі I ступені. Самая вялікаясцэна, на якойімдавялосяпабываць — мінская, у Палацы Рэспублікі. Менавіта там у 2005 годзепраходзіўфестываль “Беларусь — мая песня”, на якімлутаўскіяспявачкітаксамаатрымалізваннелаўрэатаў.
Шмат разоў ансамбль “Лутава” з’яўляўся на тэлеэкране — у праектахГомельскагатэлебачання. Цікавілісялутаўскіміартысткамі і навукоўцы, якіякарпатлівазбіраюць і захоўваюцьбеларускіфальклор.
Хочацца ад усягосэрцапажадацьгэтамукалектывуўсягонайлепшага. Не хапаенаватслоўвыказаць тую падзяку, якуюзаслугоўваюцьгэтыядобрыя, ветлівыя, прыгожыязнешне і духоўнажанчыны — за ўклад у развіццёнашайкультурнайспадчыны, за жыццё, прысвечанаецудоўнамумастацтву.
Уладзіслаў Арцёменка,
навучэнец раённай гімназіі.
